مجازات اسیدپاشی


در این مقاله قصد داریم تا درخصوص مجازات اسیدپاشی اطلاعات حقوقی لازم را خدمت شما عزیزان قرار دهیم. اسیدپاشی، جرمی است که در درجه بالای خشونت قرار دارد و در تمام دنیا تقبیح شده است.

یکی از دلایلی که این جرم زیاد در جوامع رخ می دهد دسترسی آسان و سریع افراد به اسید است. چنانچه قانونگذار اشد مجازات را برای مجازات اسیدپاشی تعیین نماید از تعداد مرتکبین آن کاسته خواهد شد.

اسید پاشی علاوه بر آسیب های شدید جسمانی، منجر به آسیب های روانی شدیدی در فرد می شود که متاسفانه جبران آن غیر ممکن و یا همراه با دشواری های زیادی است.


اسیدپاشی چیست؟


پیش از اینکه به میزان مجازات اسیدپاشی بپردازیم بهتر لست بدانیم اسید پاشی چه مفهومی دارد. همان طور که از اسم آن مشخص است پاشیدن عمدی اسید یا هر نوع ترکیبات شيميایي دیگر بر روی بدن اشخاص را اسید پاشی گویند.

اسیدپاشی رفتاری است که فرد با پاشیدن اسید به روی جسم فرد منجر به قتل رسیدن یا آسیب های شدید جسمانی می شود.

معمولاً شخص «اسید پاش» با قصد و آگاهی از عواقب عمل خویش و با انگیزه انتقام جویی، ناموسی، عشقی، اخاذی، اختلافات شخصی، امنیتی و … دست به چنین عملی ‌می زند و فرد یا افراد «مجنی علیه» را از نعمت زیبایی؛ بینایی و … محروم می سازد.

جرم اسیدپاشی علی الاصول جرمی عمدی محسوب می شود زیرا مرتکبین این جرایم در اکثر مواقع با برنامه قبلی این جرم را انجام می دهند.


مجازات اسیدپاشی چیست ؟


مجازات اسیدپاشی مجازاتی است که به مروز زمان با زیاد شدن این جرم و همچنین آثار جبران ناپذیری که داشت، مجازات های سنگین تری برای آن در نظر گرفته شد.

در ۱۶ اسفند ماه ۱۳۳۷ ماده واحده ای در این خصوص تصویب شد. مطابق ماده واحده قانونی مربوط به پاشیدن اسید:

«هر کس عمدا با پاشیدن اسید یا هر نوع ترکیب شیمیایی دیگر، موجب قتل کسی بشود به مجازات اعدام و اگر موجب مرض دائمی یا فقدان یکی از حواس مجنی علیه گردد به حبس جنایی درجه یک و اگر موجب قطع و یا نقصان یا ازکار افتادگی اعضا شود به حبس جنایی درجه ۲ تا ده سال و اگر موجب صدمه دیگر شود به حبس جنایی درجه ۲ از ۲ تا ۵ سال محکوم خواهد شد.»

در واقع این مجازات بسیار حکم ناچیز و کمی برای جرمی مانند اسید پاشی و هیچ تناسبی بین رفتار ارتکاربی و آسیبی که به بزه دیده وارد می شود نداشت و ندارد.

همچنین برخی با با تکیه بر ماده ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات در این زمینه را صادر می کنند. این ماده مقرر می کند:

«هرکس عمدا به دیگری جرح یا ضربی وارد آورد که موجب نقصان یا شکستن یا از کار افتادن عضوی از اعضا یا منتهی به مرض دائمی یا فقدان یا نقص یکی از حواس یا منافع یا زوال عقل مجنی‌ علیه شود، در مواردی که قصاص امکان نداشته باشد، چنانچه اقدام وی موجب اخلال در نظم و صیانت و امنیت جامعه یا بیم تجری مرتکب یا دیگران شود به دو تا پنج سال حبس محکوم خواهد شد و در صورت درخواست مجنی علیه به پرداخت دیه نیز محکوم می‌شود.»

لازم است در بسیاری موارد امکان مجازات قصاص عضو در مجازات اسیدپاشی وجود ندارد؛ زیرا میزان و اندازه آسیب وارده در اکثر مواقع قابل تخمین نمی باشد. اما چنانچه امکان تخمین دقیق آن امکان پذیر باشد، قصاص عضو برای این جرم قابل اجرا می باشد.


اسیدپاشی و افساد فی الارض


با توجه به شدت و گستردگی جرم اسیدپاشی، همچنین به علت بالاتر رفتن آمار این جرم شنیع، قضات احکام سنگین تری را برای این جرم در نظر گرفتند.

از طرفی مجازات اعدام به علت شدید بودن آن از نظر بسیاری از حقوقدانان و قضات ممکن است بازدارندگی داشته باشد. از همین رو مجازات افساد فی الارض برای اسید پاشی در نظر گرفته شد.

ماده ۲۸۶ قانون مجازات اسلامی مقرر می دارد:

«هرکسی به‌ طور گسترده مرتکب جنایت علیه تمامیت جسمانی افراد، جرایم علیه امنیت داخلی یا خارجی کشور، نشر اکاذیب، اخلال در نظام اقتصادی کشور، احراق و تخریب و پخش مواد سمی و میکروبی خطرناک و یا دایر کردن مراکز فساد و فحشا یا معاونت در آنها شود که موجب اختلال شدید در نظم عمومی کشور، ناامنی یا ورود خسارت عمده به تمامیت جسمانی افراد یا اموال عمومی و خصوصی یا سبب اشاعه فساد یا فحشا در حد وسیع شود، مفسد فی‌الارض محسوب و به اعدام محکوم می‌شود.»


اسید پاشی و محاربه


اسید پاشی می تواند جنبه محاربه نیز داشته باشد. پس برای دانستن مجازات اسیدپاشی بهتر است به ماده ۲۷۹ قانون مجازات اسلامی اشاره کنیم.

ماده ۲۷۹ قانون مجازات اسلامی در خصوص محاربه بیان می دارد:

«محاربه عبارت است از کشیدن سلاح به قصد جان، مال یا ناموس مردم یا ارعاب آنها به نحوی که موجب نا امنی در محیط شود.»

بدین ترتیب، زمانی که فردی با توجه به موارد بالا اسید پاشی نماید فارغ از اینکه چه میزان آسیب را به وسیله آسیب به جای می گذارد، موجب نا امنی محیط شود، محارب محسوب می شود.

لذا اسید پاش های که در محیط عمومی دست به اسیدپاشی می زنند و موجب رعب و وحشت و نا امنی می شوند مجازات محارب در نظر گرفته می شود.

مجازات محاربه عبارت است از:

اعدام، صلب، قطع دست راست و پای چپ و نفی بلد. (نفی بلد به‌ معنای تبعید است و صلب نیز همان به‌ صلیب کشیدن است.


پیشگیری از اسیدپاشی


توجه داشته باشید که همیشه شدیدتر کردن محازات اسیدپاشی مانع از ارتکاب آن نخواهد شد. بلکه لازم است تدابیر دیگری که به غیر مجازات نیز اندیشید.

امروزه اسید جز سلاح محسوب می شود اما سلاحی که بعضا بسیار مخرب تر از هر سلاح گرم و سردی است. اما جالب است که با توجه به میزان شدید تخریب این ماده شیمیایی خطرناک، دسترسی به آن بسیار ساده است.

به همین منظور یکی از راه های کنترل بهتر این جرم و کاهش آن می توان به سخت تر کردن دسترسی افراد به اسید اشاره کرد.

همچنین با افزایش میزان خشونت در کشور، این جرم نیز افزایش می یابد و وسیله ای برای انتقام های شخصی افراد می شود. بنابراین مناسب است که تهدید هایی که افراد جامعه از جانب شخص اسید پاش می شوند جدی گرفته شود.


مجازات تهدید کننده پاشیدن اسید


بسیاری از اسیدپاشی ها پیش از وقوع توسط آن فرد تهدید صورت می گیرد. پس مناسب است که اگر فردی شما را تهدید به اسیدپاشی کرد این مسئله را جدی گرفته و تهدید را به مراجع قضایی اطلاع داده و این مورد شکایت نماید.

لازم به ذکر است که خود عمل « تهدید » به تنهایی به عنوان یک جرم مستقل محسوب شده و در قانون برای آن مجازات تعیین شده است. برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید به مقاله « جرم تهدید » مراجعه نمایید. در ماده ۶۶۹ قانون مجازات های اسلامی تعزیرات، چنین آمده که:

«چنانچه شخصی، فرد دیگری را به قتل و یا ضرر های نفسی، شرفی و مالی و یا به افشای رازی مربوط به خود و یا بستگان وی نماید، چه آن که به این سبب تقاضای پول یا مالی را کند و یا تقاضای انجام یا ترک فعلی را داشته باشد یا نداشته باشد، به مجازات تا ۷۴ ضربه شلاق یا ۲ ماه تا ۲ سال زندان محکوم خواهد شد.»

توجه داشته باشید که تهدید به اسیدپاشی هم نیز تحت همین عنوان قابل مجازات است. تهدیدات ممکن است به صورت شفاهی یا به صورت پیام صورت گیرد که در مورد اول نیاز است که شهود به این تهدید شهادت داده و در خصوص پیام نیز، متن پیام در دادگاه قابل استناد می باشد.


نحوه شکایت از فرد تهدید کننده به اسیدپاشی


برای شکایت از فردی که اقدام به تهدید به اسیدپاشی کرده ابتدا باید دادخواست تنظیم نموده و مرجع صالح دادسرای محل وقوع جرم تهدید می باشد. پس از ارائه دادخواست، دادسرا تحقیقات مقدماتی را آغاز می نماید.

سپس دادستان کیفرخواست تنظیم نموده و دادگاه کیفری ۲ محل وقوع جرم برای رسیدگی به جرم تهدید به اسیدپاشی صلاحیت داشته و به آن رسیدگی می نمایند.

لازم به ذکر این که تهدید جرم قابل گذشت است و نیاز به شاکی خصوص دارد. لذا در هر مرحله با گذشت شاکی پرونده مختومه اعلام می شود.

توجه داشته باشید در صورتی که شاهدی برای تهدید به اسیدپاشی دارید نیازمند است که دو تن از شهود در دادگاه حاضر شوند.


مرجع صالح برای رسیدگی به مجازات اسیدپاشی


در صورتی که عمل فرد اسیدپاش منجر به آسیب هایی گردد که موجب مجازات سلب حیات برای فرد جانی بوده و یا منجر به پرداخت نصف دیه کامل یا بیش از آن گردد (مثلا فرد قربانی بینایی هردو چشم خود را از دست بدهد)

رسیدگی به این جرم در دادگاه کیفری یک صورت خواهد گرفت و در غیر اینصورت مطابق اصل رفتار خواهد گردید.