مدت اعتبار حکم طلاق


در این مقاله قصد داریم به میزان مدت اعتبار حکم طلاق بپردازیم. ابتدا به تفاوت طلاق و گواهی عدم امکان سازش پرداخته، سپس با توجه به نوع طلاق میزان مدت اعتبار حکم طلاق را ذکر خواهیم کرد.

همان طور که در مقاله « نمونه دادخواست طلاق توافقی » گفتیم با صدور حکم طلاق، مهلتی وجود دارد که در آن مهلت فرد می تواند به دفترخانه طلاق مراجعه کنند و صیغه طلاق را در حضور طرفین جاری کند.

مدت فرض مزبور با توجه به آن که نوع طلاق به چه شکلی باشد مهلت آن هم تفاوت خواهد بود. البته ممکن است به دلایلی مهلت مزبور تمدید شود.


تفاوت حکم طلاق و گواهی عدم امکان سازش


پیش از اینکه به میزان مدت اعتبار حکم طلاق بپردازیم بهتر است بدانیم که حکم طلاق و گواهی عدم امکان سازش بپردازیم.

می دانیم که طلاق به درخواست زن یا مرد در دادگاه خانواده بررسی می شود و حسب مورد برای اجرا و جاری شدن صیغه طلاق لازم است که حکم مزبور از دادگاه گرفته شود که حسب مورد حکم طلاق یا گواهی عدم امکان سازش می باشد.

اما مختصرا باید دانست که حکم طلاق برای جایی است که زن از دادگاه درخواست طلاق کرده است و گواهی عدم امکان سازش برای زمانی است که مرد درخواست طلاق داده است یا اینکه طلاق توافقی بوده است‌‌.

مدت اعتبار حکم طلاق ۶ ماه پس از ابلاغ رای فرجامی می باشد یا ۶ ماه از تاریخ پایان مهلت فرجام خواهی است.

اگر حکم طلاق از سوی زن یا زوجه به دفتر رسمی ازدواج و طلاق تسلیم شود در صورتی که زوج ظرف مدت یک هفته پس از تاریخ ابلاغ مراتب در دفترخانه حاضر نشود؛ سردفتر به زوجین ابلاغ می کند که برای اجرای صیغه طلاق و ثبت آن حاضر بشوند.

حال اگر زوج حاضر نشود و عذر موجهی هم نداشته باشد با دستور دادگاه صیغه طلاق جاری می شود و به زوج ابلاغ می شود. اما اگر علت حاضر نشدن زوج عذرهای موجه در قانون آیین دادرسی مدنی است با ارائه آن، یک نوبت دیگر از طرفین دعوت به عمل می آید.

ماده ۳۳ – مدت اعتبار حکم طلاق شش ماه پس از تاریخ ابلاغ رأی فرجامی یا انقضای مهلت فرجام‌خواهی است.

تبصره ـ دادگاه صادرکننده حکم طلاق باید در رأی صادرشده بر نمایندگی سردفتر در اجرای صیغه طلاق در صورت امتناع زوج تصریح کند.


تفاوت حکم طلاق با گواهی عدم امکان سازش


طبق قانون چون زن اختیار طلاق ندارد جز در موارد مشخص مثل عسر و حرج باید از دادگاه بخواهد که حکم به جدایی یا حکم به طلاق بین وی و شوهر بدهد.

به همین دلیل حکم طلاق وقتی صادر می شود که زن درخواست طلاق کرده است و در واقع مفهوم مزبور دستوری است که دادگاه می دهد مبنی بر جدایی طرفین که تنها اجرای صیغه آن باقی می ماند.

که آن هم در دفترخانه با حضور طرفین انجام می شود اما اگر مرد حاضر نشود دفترخانه به نمایندگی از وی برای اجرای صیغه طلاق حاضر می شود.

اما در گواهی عدم امکان سازش یک اجازه از طرف دادگاه است که به طرفین مبنی بر جدایی داده شده است و چون مرد حق طلاق را در قانون دارد و زمانی هم که طلاق توافقی است این گواهی صادر می شود.

لذا در گواهی مزبور بر خلاف مورد قبلی یک طرف اجبار به طلاق نمی شود و تنها اجازه ای است که از دادگاه گرفته شده که طرفین یا خود مرد می تواند در مهلتی معین در دفترخانه صیغه طلاق را جاری کند و اگر آن مدت که ۳ ماه است سپری شود اعتباری نخواهد داشت و مراحل و تشریفات اخذ گواهی باید از سر گرفته شود.


مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش


طبق آنچه در ماده ۳۴ قانون حمایت خانواده آمده است:

ماده ۳۴ – مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش برای تسلیم به دفتر رسمی ازدواج و طلاق سه ماه پس از تاریخ ابلاغ رأی قطعی یا قطعی ‌شدن رأی است.

چنانچه گواهی مذکور ظرف این مهلت تسلیم نشود یا طرفی که آن را به دفترخانه رسمی طلاق تسلیم کرده است ظرف سه ماه از تاریخ تسلیم در دفترخانه حاضر نشود یا مدارک لازم را ارائه نکند، گواهی صادرشده از درجه اعتبار ساقط است.

تبصره ـ هرگاه گواهی عدم امکان سازش صادرشده بر اساس توافق زوجین به حکم قانون از درجه اعتبار ساقط شود کلیه توافقاتی که گواهی مذکور بر مبنای آن صادرشده است ملغی می‌ گردد.

ماده ۳۵ – هرگاه زوج در مهلت مقرر به دفتر رسمی ازدواج و طلاق مراجعه و گواهی عدم امکان سازش را تسلیم کند، در صورتی که زوجه ظرف یک هفته در دفترخانه حاضر نشود سردفتر به زوجین اخطار می‌ کند برای اجرای صیغه طلاق و ثبت آن در دفترخانه حاضر شوند.

در صورت عدم حضور زوجه صیغه طلاق جاری و پس از ثبت به وسیله دفترخانه مراتب به اطلاع زوجه می‌ رسد.

تبصره ـ فاصله بین ابلاغ اخطاریه و جلسه اجرای صیغه در این ماده و ماده (۳۴) این قانون نباید از یک هفته کمتر باشد.

در مواردی که زوج یا زوجه مجهول‌المکان باشند، دعوت از شخص مجهول‌المکان از طریق نشر آگهی در جراید کثیرالانتشار یا هزینه درخواست‌کننده به وسیله دفترخانه به عمل می‌ آید.


مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش در طلاق توافقی


در طلاق توافقی هم گواهی عدم امکان سازش دریافت می شود که مهلتش همان سه ماه است.

در خصوص طلاق توافقی ماده ۳۶ قانون حمایت خانواده بیان می دارد که:

ماده ۳۶ – هرگاه گواهی عدم امکان سازش بنا بر توافق زوجین صادرشده باشد، در صورتی ‌که زوجه بنا بر اعلام دادگاه صادرکننده رأی و یا به موجب سند رسمی در اجرای صیغه طلاق وکالت بلاعزل داشته باشد، عدم حضور زوج، مانع اجرای صیغه طلاق و ثبت آن نیست.

ماده ۳۷ – اجرای صیغه طلاق با رعایت جهات شرعی در دفترخانه یا در محل دیگر و با حضور سردفتر انجام می‌ گیرد.


نتیجه گیری


آنچه خواندیم در مورد مدت اعتبار حکم طلاق یا گواهی عدم امکان سازش است. همانطور که اشارع کردیم، حکم طلاق چون برای موردی است که از جانب زن درخواست طلاق شده، دستور دادگاه برای طلاق است که مدت اعتبار آن ۶ ماه خواهد بود و اگر مرد حاضر نشود با وجود این باز هم صیغه اجرا می شود.

اما گواهی عدم امکان سازش اجازه دادگاه به جدایی است به دستور و در موارد طلاق توافقی و یا طلاق به درخواست مرد صادر می شود و مدت اعتبار آن ۳ ماه می باشد.