عدم تعلق مهریه


در این مقاله قصد داریم تا درباره عدم تعلق مهریه به زن اطلاعات کامل و جامعی را به شما عزیزان ارائه کنیم. اینکه مهریه چیست و در چه مواردی مهریه به طور کامل به زن تعلق نمی گیرد از نمونه موضوعاتی است که در این مطلب گنجانده شده است.

مهریه یا مهر یکی از رسومی است که به هنگام انعقاد عقد ازدواج مورد توافق زوجین یا خانواده های ایشان قرار می گیرد . در دین اسلام نیز مهریه یا صداق یکی از حقوق مالی زن است و از آن جهت که به صرف انعقاد عقد ، زن مالک مهریه می شود ، می تواند هر زمان بخواهد آن را مطالبه نموده و در آن تصرف کند .

لذا اصل بر این است که زن در همه شرایط می تواند مهریه خود را تمام و کمال دریافت کند . اما استثنائا در برخی شرایط ، مهریه ای به زن تعلق نمی گیرد ، یا حداقل استحقاق دریافت تمام آن را ندارد .

بر همین اساس ، در این مقاله برای پاسخ دادن به این سوالات که در چه شرایطی مهریه به زن تعلق نمیگیرد و در چه صورتی مرد میتواند مهریه ندهد و شرایط عدم پرداخت مهریه چیست ، به بررسی موارد عدم تعلق مهریه به زن و شرایط عدم تعلق کامل مهریه به زن می پردازیم .


موارد عدم تعلق مهریه به زن


در قانون مواردی پیش بینی شده است که مهریه به زن تعلق نمی گیرد . موارد عدم تعلق مهریه و شرایط عدم پرداخت مهریه به زن را می توان به شرح زیر مطرح کرد :

– بر اساس ماده 1089 قانون مدنی ، هرگاه عقد میان زوجین به دلیلی باطل بوده باشد و میان آنها رابطه زناشویی واقع نشده باشد ، در این شرایط مرد می تواند مهریه ای نپردازد و زن حق دریافت مهریه نخواهد داشت .

– از آن رو که زوجین می توانند پس از عقد ازدواج در مورد مهریه به توافق برسند ، اگر قبل از تعیین مهریه زن فوت کند و بین زن و مرد رابطه زناشویی واقع نشده باشد ، زن مستحق مهریه نیست و مرد از پرداخت مهریه معاف است . اما اگر رابطه زناشویی شکل گرفته باشد ، زن مستحق مهر المثل است .

– بر اساس ماده 1101 قانون مدنی ، هرگاه نکاح میان زوجین به دلیلی فسخ شود و رابطه زناشویی هم میان آنها انجام نشده باشد ، زن مستحق دریافت مهریه نخواهد بود ؛ بجز یک مورد . ” عَنَن ” بودن مرد یا ناتوانی از انجام رابطه زناشویی سبب می شود که زن در صورتی که بخواهد نکاح را فسخ کند ، مستحق نصف مهریه باشد .


شرایط عدم تعلق مهریه به زن


علاوه بر مواردی که در بالا ذکر شد و زن مستحق دریافت مهریه نیست ، در مواردی نیز دریافت مهریه توسط زن محدود به شرایطی است . به همین دلیل ، زن نمی تواند مهریه خود را بطور کامل دریافت کند و بطور جزئی از این حق محروم می شود .

– یکی از تقسیم بندی های مربوط به مهریه ، تقسیم آن به مهریه عند المطالبه و مهریه عند الاستطاعه است . در این دو نوع مهریه زن استحقاق دریافت مهریه را خواهد داشت و مرد نمیتواند مهریه را نپردازد . در واقع در مهریه عند الاستطاعه هم مرد از پرداخت مهریه معاف نیست ؛ بلکه فقط زن برای دریافت این مهریه باید ابتدا استطاعت یا توانایی مرد برای پرداخت مهریه را ثابت کند .

– یکی از راه های نپرداختن مهریه توسط مردان ، طلاق قبل از رابطه زناشویی است . بر اساس ماده 1092 قانون مدنی ، هرگاه مرد قبل از رابطه زناشویی زن خود را طلاق بدهد ، زن مستحق نصف مهریه خواهد بود و اگر شوهر تمام آن را پرداخته باشد ، می تواند نصف آن را پس بگیرد . اما اگر زن را طلاق ندهد ، زن حتی قبل از رابطه زناشوئی مستحق تمام مهریه است .

– یکی دیگر از شرایط عدم تعلق مهریه به زن ، در مواردی است که طلاق به درخواست زن و بدلیل کراهت از مرد صورت گرفته باشد و یا در صورت طلاق توافقی ، زن قسمتی از مهریه خود را بذل یا بخشش کند تا از شوهر جدا شود . به همین دلیل ، عدم استحقاق زن نسبت به این مقدار از مهریه به تقاضای خود زن است ، نه اینکه مرد از پرداخت مهریه معاف می باشد . به همین دلیل زن هر موقع بخواهد می تواند مهریه را مطالبه کند .

مسائل فوق ، سبب می شوند که زن استحقاق تمام یا بخشی از مهریه را از دست بدهد . اما نکته ای که عموما سبب اشتباه در میان مردم می شود این است که به عنوان مثال ، رابطه نامشروع زن سبب معافیت مرد از پرداخت مهریه بوده و سبب می شود که مرد بتواند مهریه زوجه را نپردازد . اما علیرغم اینکه برقراری رابطه نامشروع توسط زن جرم است و قابل رسیدگی است ، اما ارتباطی به مدیون بودن مرد نسبت به مهریه ندارد . همچنین ، عدم تمکین زن یا نُشوز او نیز مانعی برای استحقاق مهریه نیست .