شرایط تغییر نام خانوادگی


در این مقاله قصد داریم تا شرایط تغییر نام خانوادگی را ارائه دهیم. گاهی ممکن است افراد از نام خانوادگی خود ناراضی بوده و قصد تغییر آن را داشته باشند.

یا اینکه نام خانوادگی آنها پسوندی دارد و می خواهند آن را حذف نمایند. به این ترتیب ثبت احوال تحت شرایط مشخصی به درخواست این افراد رسیدگی کرده و نام خانوادگی آنها را تغییر می دهد.

لازم به ذکر است که در مقاله « شرایط تغییر نام » به بیان شرایطی که برای تغییر نام لازم است پرداختیم.

اگرچه حجم تقاضا در این خصوص بالاست اما معمولا تنها به تعداد کمی از این درخواست ها ترتیب اثر داده می شود. زیرا انجام اینگونه تغییرات تابع ضوابط قانونی خاصی است و تنها در صورت وجود شرایطی انجام می شود.

چنانچه شما هم جزء این دسته از افراد هستید ، برای اطلاع از شرایط تغییر نام خانوادگی با ما تا انتهای این مطلب همراه باشید.


کدام نام خانوادگی قابل تغییر است ؟


برابر ماده 997 قانون مدنی ، هر کس باید دارای نام خانوادگی باشد.

برابر ماده 41 قانون ثبت احوال :

– نام خانوادگی فرزند همان نام خانوادگی پدر می باشد .

– دارنده حق تقدم نام خانوادگی کسی است که برای اولین بار در قلمرو هر اداره ثبت احوال مستقل نام خانوادگی خاصی بنام او ثبت و مختص او شناخته شده باشد .

– حق تقدم نام خانوادگی پس از فوت دارندگان آن به ورثه قانونی او منتقل می شود ، دارنده حق تقدم نام خانوادگی یا وارث قانونی او می‌توانند اجازه استفاده از نام خانوادگی خود را به اشخاص دیگر مشروط به آنکه محل صدور شناسنامه آنان یکی باشد بدهند .


شرایط تغییر نام خانوادگی چیست ؟


حال باید بدانیم که شرایط تغییر نام خانوادگی چگونه است. به عبارتی اشخاص می توانند در موارد ذیل درخواست تغییر نام خانوادگی نمایند :

1- نام خانوادگی بیش از دو کلمه و یا بیش از یک کلمه و یک حرف یا عدد یا پسوند و یا بطور مطلق یا مضاف نام محل باشد . مانند : دو اصل تهرانی ، علی نژاد مطلق ، عدنان تکان تپه تهرانی ، آحسینی پور ، طباطبائی ط .

2- نام خانوادگی از واژه های مستهجن و ناپسند ترکیب شده باشد . مانند : گدا پور ، پدر سوخته ، لش .

3- نام خانوادگی از واژه های خارجی باشد . مانند : علی اف برای ایرانیان غیر مهاجر یا آراکلیان برای مسلمانان .

4- نام خانوادگی های مذموم که مغایر ارزشهای فرهنگ اسلامی باشد .

5- اسامی محل بطور مطلق و مضاف . : مانند کرجی ، افخمی تبریزی .

تبصره1 : حذف نام محل از نام خانوادگی اشخاص بدون رعایت مقررات مربوط به دارنده حق تقدم نام خانوادگی انجام خواهد شد . مانند حسینی شیرازی به حسینی یا اکبری علی آبادی به اکبری .

تبصره 2 : حذف نام ایلات و عشایر و حِرف و مشاغل از نام خانوادگی اشخاص بدون رعایت مقررات دارنده حق تقدم نیز انجام خواهد شد مانند : کوراوند به رسولی و محمدی نقاش به محمدی

6- واژه هایی که از القاب و اسامی مربوط به عناوین علمی اعم از درجات و مؤسسات علمی مانند دکتر ، دانشگاه و یا مناصب دولتی از لشکری و کشوری بصورت مطلق باشد مانند : سرهنگ ، شهردار .

7- استفاده از نام خانوادگی همسر برای زوجه تا زمانی که در قید زوجیت می باشد با ارائه اجازه نامه از شوهر بدون رعایت حق تقدم بلامانع است . در صورت وقوع طلاق با اعتراض زوج سند سجلی و شناسنامه زوجه به نام خانوادگی اولیه برگشت داده می شود .

پس از فوت همسر تا زمانی که زوجه شوهر دیگری اختیار نکرده باشد کماکان می‌تواند از نام خانوادگی همسر متوفایش استفاده نماید یا به نام خانوادگی اولیه خود برگردد.

8- در صورتیکه نام خانوادگی پدری تغییر یابد ، تغییر نام خانوادگی فرزندان کمتر از 18 سال با درخواست کتبی پدر و تغییر نام خانوادگی فرزندان کبیر وی بدون رعایت حق تقدم و با ارائه اجازه نامه از پدر ممکن خواهد بود .

9- هرگاه پدری نام خانوادگی خود را تغییر و فوت نماید هر یک از فرزندان متوفی می‌توانند برابر تبصره ماده 41 قانون ثبت احوال نام خانوادگی خود را به نام خانوادگی پدر تغییر دهند .


چه کسانی می توانند برای تغییر نام خانوادگی اقدام نمایند؟


حال که شرایط تغییر نام خانوادگی را دانستیم بهتر است به این موضوع بپردازیم که چه کسانی می توانند برای تغییر نام خانوادگی خود اقدام نمایند.

هر یک از اشخاص زیر که دارای نام خانوادگی قابل تغییر باشند، می توانند با مراجعه به اداره ثبت احوال محل اقامت نسبت به درخواست تغییر نام خانوادگی اقدام نمایند .

1 – اشخاص 18 سال به بالا .

2 – اشخاص کمتر از 18 سال که دارای حکم رشد باشند .

3 – پدر یا جد پدری با ارائه شناسنامه خود جهت فرزندان کمتر از 18 سال در صورتیکه نام خانوادگی پدر تغییر کرده باشد.

4 – قیم یا وصی برای اطفال تحت سرپرستی خود با ارائه مدارک مستند که سمت او احراز شده باشد .


مدارک مورد نیاز برای تغییر نام خانوادگی


حال که شرایط تغییر نام خانوادگی را دانستید باید به بررسی مدارک لازم برای انجام این کار بپردازیم.

1- تنظیم و تسلیم دادخواست تغییر نام خانوادگی (فرم شماره 7) .

2 – ارائه اصل شناسنامه و دو برگ تصویر از کلیه صفحات .

3- ارائه اجازه نامه تنظیم شده در دفاتر اسناد رسمی از پدر یا جد پدری برای فرزندان کبیر که بخواهند از نام خانوادگی هر یک از آنها استفاده نمایند .

4- ارائه اجازه نامه تنظیم شده در دفاتر اسناد رسمی از دارنده حق تقدم نام خانوادگی مورد درخواست .

تبصره : تنظیم اجازه نامه های مذکور در ادارات ثبت احوال نیز میسّر است .

5- بانوانی که می خواهند از نام خانوادگی همسر خود استفاده نمایند مدارک ذیل را می‌بایست ارائه نمایند :

  • تنظیم و تسلیم درخواست تغییر نام خانوادگی .
  • اصل و تصویر شناسنامه متقاضی .
  • اجازه نامه شوهر .
  • اصل و تصویر کلیه صفحات شناسنامه شوهر و قباله نکاحیه .

مراحل تغییر نام خانوادگی


حال که شرایط تغییر نام خانوادگی را دانستیم لازم است مراحل تغییر نام خانوادگی را با هم مرور کنیم.

1 – برای تغییر نام خانوادگی کلیه ادارات ثبت احوال سراسر کشور آمادگی دریافت مدارک یاد شده را در ساعات و ایام اداری دارند . تنظیم و تسلیم درخواست تغییر نام خانوادگی در غیر از محل صدور شناسنامه بلامانع است که در این گونه موارد پس از پذیرش درخواست و ارسال آن به اداره ذیربط (محل صدور شناسنامه ) اقدام لازم معمول و نتیجه جهت اطلاع متقاضی به اداره ارسال کننده اعلام خواهد شد .

2 – نظر به اینکه درخواست تغییر نام خانوادگی می بایست به تصویب سازمان ثبت احوال برسد لذا تغییر نام خانوادگی موکول به تصویب سازمان خواهد بود .

3 – پس از موافقت با تغییر نام خانوادگی بشرح ذیل اقدام خواهد شد .

4 – ابلاغ موافقت با تغییر نام خانوادگی به متقاضی توسط اداره ثبت احوال محل مراجعه .

5 – درخواست کتبی اجرای تغییر نام خانوادگی در اسناد سجلی توسط متقاضی و اقدام به تعویض شناسنامه .

6 – پرداخت هزینه  متعلقه طبق تعرفه جاری.


نکته مهم درخصوص شرایط تغییر نام خانوادگی


یکی از شرایط تغییر نام خانوادگی این است که برگشت به نام خانوادگی اولیه امکان پذیر نیست . بنابراین در هنگام انتخاب نام خانوادگی جدید دقت لازم را مبذول نمایید .