الزام به انتقال سهام شرکت


در این مقاله قصد داریم تا درباره موضوع الزام به انتقال سهام شرکت اطلاعات حقوقی جامع و کاملی را به شما عزیزان ارائه دهیم.

الزام به انتقال سهام شرکت، پس از قرارداد عادی انتقال سهام شرکت و استنکاف فروشنده از انجام تعهدات در دادگاه حقوقی قابل طرح است.

به موجب عقد شراکتی که شرکا با یکدیگر منعقد می کنند، هر کدام بسته به نوع شرکتی که ایجاد کرده اند سهام و حقوق و تکالیفی دارند.

که می توانند این حقوق و سهام خود را به شخص دیگری منتقل کنند و خود با انتقال سهام از جرگه شرکای شرکت خارج و مسئولیتی در قبال تعهدات شرکت و یا حقوقی که از منافع شرکت برای او به عنوان سود ایجاد می شود ندارد.

با این وجود هر شریکی با توجه به قوانینی که در مورد انتقال سهام شرکت وجود دارد، می تواند با رعایت موارد و تشریفات قانونی، سهام خود را منتقل کند. چرا که سهام شرکت، به منزله حق مالی شریک در شرکت و سهم او از شراکت می باشد.


انتقال سهام شرکت


سهام شرکت، به عنوان یک مال و حق مالی برای صاحب آن، صرف نظر از اینکه ناشی از کدام شرکتی باشد، شریک و مالک آن محسوب می شود.

و در بردارنده حقوق و تعهدات او به نسبت سهم او به موجب قرارداد شرکت یا برگه سهام می باشد.

بنابراین بر اساس اصل مالکیت و انتقال حقوق مالی و مال، هر شخص شریک که دارای سهام در شرکتی باشد می تواند آن را با انجام تشریفات قانونی به غیر منتقل کند.

در بعضی از موارد این انتقال بدون هیچ تشریفات قانونی صورت می پذیرد و در بعضی موارد نیاز به تشریفات لازم می باشد.

در صورتی که شریکی سهام خود را منتقل نماید و از دادن برگه سهام به منتقل الیه و یا امضای برگه به منزله انتقال آن خودداری کند، می تواند برای الزام شریک به انتقال و امضای برگه سهام، به دادگاه رجوع نماید و او را ملزم به انتقال نماید.

البته دعوی وی در صورتی موثر خواهد بود که شرایط شکلی انتقال مطابق قانون، رعایت شده باشد در غیر این صورت دعوی وی رد خواهد شد.


الزام به انتقال سهام شرکت در شرکت مدنی


در شرکت مدنی هر یک از شرکا به نسبت سهام و حق مالکیتی که در مال مشاع دارند، می توانند آن را به شخصی غیر از شرکا منتقل کنند و برای این انتقال هیچ محدودیتی ندارد.

در صورت انتقال برای تسلیم ملک به منتقل الیه به طور حتم باید رضایت سایر شرکا باشد و در غیر این صورت انتقال انجام نخواهد گرفت.

در صورتی که شریک ملک و سهم خود را انتقال بدهد و شرکا برای تسلیم مال رضایت داشته باشند، ولی از انتقال سند خودداری کند، منتقل الیه در دادگاه محل اقامت شریک می تواند اقامه دعوی نماید و در صورت خودداری از تنظیم سند دادگاه به نمایندگی از او اقدام به تنظیم می کند.


الزام به انتقال سهام شرکت در شرکت تجارتی


در شرکتهای تجارتی شریک با داشتن سهم از شرکت، دارای حق مالی است و می تواند آن را به شخص غیر خود منتقل کند.

در صورت انجام ترتیبات قانونی انتقال او قانونی خواهد بود و اگر طرف دیگر از انتقال خودداری کرد، دادگاه مناسبتهای لازم را انجام خواهد داد.


الزام به انتقال سهام شرکت در شرکت با مسئولیت محدود


شرکت با مسئولیت محدود شرکتی است که شرکای آن در سود و زیان شرکت شریک هستند.

در صورتی که تعهدی برای شرکت حاصل گردد، به نسبت سهام خود در شرکت مسئول تعهدات خود هستند و تعهدات مالی شرکت در صورت عدم کفایت دارایی آن از اموال شخصی آنان پرداخت نمی گردد.

شریک دارای سهام در شرکت با مسئولیت محدود، می تواند سهام خود را به غیر انتقال دهد ولی برای انجام این کار باید تشریفات قانونی انجام گیرد.

شریک در صورتی می تواند سهام خود را منتقل کند که حداقل همراه با رضایت شرکایی باشد که سه چهارم سرمایه شرکت متعلق به آنها بوده و اکثریت عددی داشته باشند.

بعد از کسب رضایت شرکا، برای انتقال باید سند رسمی به نام منتقل الیه تنظیم شود در غیر این صورت انتقال معتبر نخواهد بود.

در صورتی که شریک از انتقال سهام به موجب سند رسمی خودداری کرد، دادگاه او را ملزم و در غیر این صورت، به نمایندگی از او این انتقال را انجام خواهد داد.

الزام به انتقال سهام شرکت ۲

الزام به انتقال سهام شرکت در شرکت تضامنی


در مورد شرکت تضامنی با توجه به مطلق بودن مسئولیت شرکت در قبال تعهدات شرکت، هرگاه شریکی قصد انتقال سهام خود را داشته باشد باید برای این کار رضایت تمام شرکا را بدست بیاورد و در این صورت انتقال ممکن می باشد.

در صورتی که شرکا رضایت به انتقال نداشته باشند، موثر نخواهد بود.

در صورت حصول رضایت باید به موجب قرارداد انتقال انجام گیرد و در صورت امتناع الزام او به اجرای تعهد به انتقال از مرجع قانونی میسر خواهد بود.


الزام به انتقال سهام شرکت در شرکت نسبی


برای انتقال سهام در شرکت نسبی نص صریحی در قانون وجود ندارد.

ولی با توجه به اصول و قواعد کلی که در شراکت وجود دارد این قول استنباط می گردد که با توجه به مسئولیت شرکا در شرکت در صورتی می تواند انتقال انجام شود که رضایت تمام شرکا را داشته باشد.

چرا که شرکت نسبی یک شرکت سرمایه می باشد و چون وضعیت مالی شرکا به خاطر مسئولیت در قبال دیون و تعهدات شرکت حائز اهمیت است، به همین جهت که به چه شخصی منتقل می گردد، باید به رضایت و صلاحدید شرکا باشد.


الزام به انتقال سهام شرکت در شرکت مختلط غیر سهامی


شرکت مختلط غیرسهامی از شرکای با مسئولیت محدود و ضامن تشکیل شده است.

در مورد انتقال سهام شرکت نسبت به شرکایی که مسئولیت محدود هستند باید با رضایت شرکا (سه چهارم سهام متعلق به آنها و اکثریت عددی باشد) در صورت حصول این شرط، انتقال باید به موجب سند رسمی صورت پذیرد و اگر امتناع نماید به همان نحوی که برای شرکت نسبی مقرر است انجام خواهد شد.

در مورد شرکای ضامن باید به رضایت تمام شرکای ضامن باشد و نه رضایت شرکای با مسئولیت محدود.

چرا که مسئولیت شرکای با مسئولیت محدود، محدود به آورده آنهاست و از اموال شخصی ایشان برای پرداخت بدهی و تعهدات شرکت برداشت نمی شود و این شرکای ضامن هستند که مسئول پرداخت به طور مطلق می باشند.


الزام به انتقال سهام شرکت در شرکت سهامی


سهام شرکای شرکت سهامی که در بردارنده حقوق و تعهدات آنها به میزان معین است، به موجب برگه سهام می باشد که این برگه می تواند به صورت سهام بی نام و یا با نام باشد که هر کدام تشریفات خاص خود را برای انتقال دارد.

در صورتی که برگه سهام بی نام باشد، در حکم سند در وجه حامل می باشد و دارنده آن مالک آن محسوب می شود مگر در صورت اثبات خلاف آن.

انتقال آن با قبض و اقباض صورت می گیرد و در صورتی که شریک بعد از گرفتن مبلغ سهام، از تسلیم سند سهام به منتقل الیه خودداری نماید، چون خود سهام یک عین محسوب می شود.

در شرکتهای سهامی عام، برای انتقال سهام نیازی به موافقت مدیران شرکت یا مجامع عمومی صاحبان سهام نمی باشد.


دعوی الزام به انتقال سهام شرکت و مرجع صالح


دعوی الزام به انتقال سهام شرکت یک دعوی مالی است.

ارزش مالی برگه سهام که میزان سهم الشرکه می باشد، تعیین کننده مرجع صالح برای رسیدگی می باشد.

در صورتی که میزان سهام از بیست میلیون تومان بیشتر نباشد، شورای حل اختلاف محل اقامت شریک متعهد به انتقال و در صورتی که میزان آن از بیست میلیون تومان بیشتر باشد، دادگاه محل اقامت شریک صالح به رسیدگی خواهد بود.

در صورتی که شریک انتقال سهام را انجام ندهد در نتیجه منتقل الیه می تواند الزام او را مبنی بر انتقال سهام شرکت از دادگاه بخواهد و در صورت امتناع، دادگاه به نمایندگی از او اقدام به ثبت و امضا می نماید.


انتقال سهم الشرکه به سبب فوت


قانون تجارت انتقال از طریق ارث یا وصیت را ممنوع نکرده است. بنابراین، چنین انتقالی کاملاً امکان پذیر است.

بر خلاف آنچه در مورد شرکتهای اشخاص صادق است، در شرکت با مسئولیت محدود، فوت شریک موجب انحلال شرکت نیست، مگر آنکه اساسنامه چنین امری را پیش بینی کرده باشد(بند «د» ماده ۱۱۴ ق.ت).

نتیجه منطقی این قاعده این است که وراث و نیز موصی له نیز به اخذ توافق شرکا ندارند تا شریک شرکت تلقی شوند.


اثر انتقال سهم الشرکه


اولین اثر انتقال سهم الشرکه ایجاد حق مالکیت برای منتقل الیه نسبت به سهم الشرکه انتقال دهنده یا متوفی است.

بنابراین کسی که سهم الشرکه به او منتقل می شود، همان اندازه حق دارد که شریک انتقال دهنده یا متوفی داشته است.

به همین دلیل، هرگاه شریک انتقال دهنده یا متوفی دارای حق معیوبی بوده باشد، عیب حق او به منتقل الیه نیز منتقل می شود.

در نتیجه، شرکت می تواند هر گونه ایرادی را که می توانست در مقابل انتقال دهنده اقامه کند، در مقابل انتقال گیرنده نیز مطرح کند.

نتیجه دیگر انتقال این است که شریک به نسبت حقی که در شرکت پیدا کرده، محق به دریافت سود است و همچنین در تحمل زیان نیز باید شریک باشد(ماده ۱۰۸ ق.ت).

استحقاق بردن سود و تکلیف تحمل زیان از روزی شروع می شود که انتقال گیرنده مالک سهم الشرکه می شود.


اثر انتقال سهم الشرکه


اولین اثر انتقال سهم الشرکه ایجاد حق مالکیت برای منتقل الیه نسبت به سهم الشرکه انتقال دهنده یا متوفی است.

مع ذلک کسی که سهم الشرکه به او منتقل می شود، همان اندازه حق دارد که شریک انتقال دهنده یا متوفی داشته است.

به همین دلیل، هرگاه شریک انتقال دهنده یا متوفی دارای حق معیوبی بوده باشد، عیب حق او به منتقل الیه نیز منتقل می شود.

در نتیجه، شرکت می تواند هر گونه ایرادی را که می توانست در مقابل انتقال دهنده اقامه کند، در مقابل انتقال گیرنده نیز مطرح کند.

نتیجه دیگر انتقال این است که شریک به نسبت حقی که در شرکت پیدا کرده، محق به دریافت سود است و همچنین در تحمل زیان نیز باید شریک باشد(ماده ۱۰۸ ق.ت).

استحقاق بردن سود و تکلیف تحمل زیان از روزی شروع می شود که انتقال گیرنده مالک سهم الشرکه می شود.