اعسار از پرداخت نفقه فرزند


در این مقاله قصد داریم تا به موضوع اعسار از پرداخت نفقه فرزند بپردازیم. اینکه آیا پدر خانواده می تواند هنکام مطالبه نفقه فرزند دادخواست اعسار دهد؟

برای پاسخ به این سوال با ما تا انتهای این مطلب همراه باشید.

داشتن فرزند مسئولیت های متعددی را برای والدین ایجاد می‌کند.

نگهداری از فرزندان و تامین هزینه های آنها یکی از وظایف والدین بوده و در قانون نیز این مسئله حق و تکلیف والدین شمرده شده است.

نگهداری و بزرگ کردن فرزند نیاز به هزینه‌های مالی دارد که عرفاً آن را نفقه فرزند می نامند و این وظیفه بر عهده پدر می باشد.

حال می خواهیم بدانیم که در صورت اعسار از پرداخت نفقه فرزند از سوی پدر، چه باید کرد؟


نفقه فرزند بر عهده چه کسی است؟


پیش از اینکه به بررسی اعسار از پرداخت نفقه فرزند بپردازیم ، باید ببینیم که نفقه فرزند به عهده چه کسی است؟

آیا پدر می تواند از پرداخت نفقه فرزند سر باز زند؟

همان طور که اشاره کردیم، در قانون مسئولیت مالی خانواده بر عهده پدر است.

مرد علاوه بر نفقه زوجه، موظف به پرداخت نفقه فرزند نیز می باشد.

طبق تعریف ماده ۱۲۰۴ قانون مدنی:

تامین هزینه های لباس، غذا، مسکن، اثاث منزل و هزینه تحصیل ، هزینه درمان و … جزو نفقه اقارب حساب شده که به اندازه رفع حاجت و میزان استطاعت مالی منفق تعیین می گردد.

نفقه اقارب منظور همان نفقه فرزند است. ضمن آنکه موارد ذکر شده تنها بخشی از تامین هزینه های فرزند می باشد.

اگر پدر در قید حیات نباشد، نفقه فرزند بر عهده جد پدری خواهد بود و چنانچه جد پدری در قید حیات نباشد و یا تمکن مالی نداشته باشد، این امر بر عهده مادر و جد مادری خواهد افتاد.

نکته مهم در پرداخت نفقه فرزند آن است که میزان نفقه فرزند بر اساس محیط زندگی و پرورش فرزند و نیز استطاعت مالی پدر تعیین می گردد.

بدین صورت که چنانچه بر اثر اختلاف والدین، دادگاه موظف به تعیین میزان نفقه فرزند باشد،

کارشناس رسمی دادگستری با درنظرگرفتن استطاعت مالی منفق و مخارج متعارف فرزند متناسب با محیط پرورش و زندگی او مانند: شهر، روستا و… نفقه فرزند را مشخص می کند.

این بدان معناست که میزان نفقه فرزند برای همه افراد یکسان نمی باشد.

همچنین باید به این موضوع نیز اشاره نمود که طبق ماده ۱۱۹۷ قانون مدنی:

فردی که ندار باشد و به علت عدم اشتغال، توانایی تامین هزینه‌های خود را نداشته باشد، مستحق دریافت نفقه است.

نکته مهم دیگر در رابطه با نفقه فرزند آن است که برخلاف نفقه زوجه که امکان درخواست نفقه معوقه وجود دارد،

در نفقه فرزند تنها مخارج آینده طفل در درخواست دریافت نفقه محاسبه می شود و شامل عدم پرداخت نفقه معوقه فرزند است.

حال چنانچه پدر اعسار از پرداخت نفقه فرزند باشد، چه باید کرد؟ آیا عدم پرداخت نفقه فرزند جرم محسوب می‌شود؟

اعسار از پرداخت نفقه فرزند ۲


عدم توانایی در پرداخت نفقه فرزند


در وهله اول باید بدانید که پرداخت نفقه فرزند در عرف عموماً برای پسران تا سن ۱۸ سالگی و برای دختران تا زمان ازدواج مشخص شده است.

همچنین طبق ماده ۵۳ قانون حمایت از خانواده:

اگر پدر علی رغم تمکن مالی از پرداخت نفقه افراد واجب النفقه مانند فرزند امتناع ورزد، به حبس تعزیری درجه ۶ یعنی از ۶ ماه تا ۲ سال حبس محکوم خواهد شد.

گرچه این جرم از جرایم قابل گذشت بوده و دادگاه در صورت وجود شاکی، به پرونده رسیدگی خواهد کرد.

اگر فرزند دختر کمتر از ۹ سال و پسر کمتر از ۱۵ سال باشد، در صورت عدم پرداخت نفقه از سوی پدر مطابق با ماده ۶ قانون حمایت از خانواده،

مادر یا فردی که سرپرست کودک است، می تواند برای نفقه علیه پدر یا جد پدری طرح شکایت کرده و آن را به دادگاه ارائه کند.

به این ترتیب، امکان شکایت فرزند از پدر بابت نفقه وجود دارد.

اما پس از این سن تا ۱۸ سالگی، با در اختیار داشتن حکم رشد از دادگاه، فرزند می تواند به تنهایی علیه پدر اقامه دعوا نماید.

اما در صورت نداشتن حکم رشد، فرزند امکان طرح شکایت برای دریافت نفقه خود را به تنهایی در دادگاه ندارد.

اگر والدین از دادگاه درخواست صدور حکم طلاق کنند، چنانچه طلاق توافقی باشد، در مورد تمامی موارد مانند: حضانت، نفقه فرزند و … با یکدیگر به توافق خواهند رسید.

اما در صورت وجود اختلاف میان والدین، دادگاه در این زمینه ها تصمیم گیری خواهد نمود.

در این حالت پدر در صورت عدم تمکن مالی می‌تواند اعلام عدم توانایی پرداخت نفقه فرزند کند و دادگاه پس از بررسی، میزان نفقه را متناسب با درآمد پدر تعیین خواهد کرد.

باید توجه نمود که در صورت عدم تمکن مالی پدر، امکان محکوم نمودن آن به عدم پرداخت نفقه فرزند وجود ندارد. زیرا یکی از موارد لازم در پرداخت نفقه فرزند، توانایی پرداخت آن از طرف موافق است.

در اصطلاح حقوقی، اعسار به معنای رنج و سختی و نداشتن توان مالی است.

بدین ترتیب اعسار از پرداخت نفقه فرزند به معنای عدم توانایی مالی پدر یا منفق بوده که در این رابطه قانون نیز به این مسئله اهمیت داده

و فرد می‌تواند با دادن تقاضای اعسار به دادگاه از میزان نفقه متناسب با وضعیت اقتصادی خود بکاهد.


جمع بندی


یکی از وظایف مهم والدین در قبال فرزندان، نگهداری و تامین هزینه های آنها است.

این امر در قانون تحت عنوان نفقه فرزند مطرح شده که باید توسط سرپرست خانواده یعنی پدر تامین گردد.

نفقه فرزند شامل تأمین مسکن، البسه، غذا، تحصیل، درمان و … است.

میزان نفقه فرزند برای هر فرد متفاوت بوده و بر اساس وضعیت زندگی و محل پرورش فرزند و توانایی مالی پدر مشخص می گردد.

با وجود این در صورت اعسار از پرداخت نفقه فرزند، پدر می تواند به دادگاه دادخواست اعسار داده و پس از بررسی‌های

انجام شده توسط دادگاه از میزان نفقه فرزند متناسب با درآمد پدر یا منفق کاسته خواهد شد.