ارث نوه از پدربزرگ


در این مطلب قصد داریم تا درباره میزان ارث نوه از پدربزرگ و مادربزرگ اطلاعات جامع و کاملی را به شما عزیزان ارائه دهیم.

در قوانین ما از روشهای مختلفی انتقال مالکیت صورت می گیرد؛ شایع ترین آن انعقاد قرارداد های دوطرفه و معوض از قبیل بیع، صلح و… می باشد اما گاها این انتقال مالکیت بلاعوض یعنی بدون دریافت وجه یا مال از طرف دیگر می باشد مواردی از قبیل وقف، هبه و ارث

در این نوشتار قصد داریم تا درباره انتقال مالکیت بلاعوض به روش ارث صحبت کنیم. مبحث ارث از گستردگی ها، ضوابط و قواعد مختلفی برخوردار می باشد که می بایست به صورت موردی به آن پرداخت شود.

برای اطلاع از میزان ارث نوه از پدربزرگ و مادربزرگ با ما تا انتهای این مطلب همراه باشید.


طبقات ارث


برای اینکه بتوانیم بهتر در خصوص موضوع ارث نوه از پدربزرگ و مادربزرگ صحبت کنیم بایستی به موضوع طبقات ارث بپردازیم.

همان طور که در مقاله « طبقه بندی وراث » گفتیم ، ارث دارای ضوابط و قواعدی می باشد که اصطلاحا به طبقات ارث معروف است.

در این طبقات افراد بر اساس اولویت از شخص متوفی (فوت شده) ارث می برند.

این اولویت به گونه ای است که افرادی که در طبقه اول هستند مانع ارث بردن طبقات دوم و سوم می شوند و در صورتی در طبقه اول شخصی نباشد طبقه دوم ارث خواهد برد و الی آخر…

اما جزئیات این طبقات عبارتست از:

طبقه اول: درجه اول؛ پدر و مادر و فرزندان درجه دوم؛ نوه ها و نتیجه ها ( مطالبه سهم الارث طبقه اول)

طبقه دوم: درجه اول؛ پدربزرگ مادربزرگ، برادر و خواهر متوفی درجه دوم؛ فرزندان برادر و خواهر متوفی ( مطالبه سهم الارث طبقه دوم)

طبقه سوم: درجه اول؛ عمه ها، عموها، دایی ها و خاله ها درجه دوم؛ فرزندان آنها ( مطالبه سهم الارث طبقه سوم)

ذکر این نکته ضروری است که در صورت وجود درجه اول در هریک از طبقات مربوطه، مانع ارث بردن درجه دوم از آن طبقه خواهد شد.


ارث نوه از پدر بزرگ و مادربزرگ


پس از آنکه با طبقه بندی وراث آشنا شدیم، قصد داریم به حالات مختلف دریافت ارث نوه از پدربزرگ یا مادر بزرگ بپردازیم.

همانطور که متوجه شدیم و بدان هم اشاره شد در صورتی که اشخاصی در طبقه اول وجود داشته باشند مانع ارث بردن نفرات در طبقات بعدی خواهند شد.

پس اگر پدر بزرگ و مادر بزرگ دارای فرزندی باشند اعم از پسر یا دختر، همه ترکه (اموال به جای مانده از شخص فوت شده را می گویند) به فرزند یا فرزندان به جای مانده خواهد رسید و چیزی عاید نوه یا نوه ها نخواهد شد.

این موضوع امری کاملا بدیهی است که البته اغلب از آن آگاهی دارند، اما سوالی که در این خصوص مطرح می شود و در جامعه نیز بسیاری از این موارد مشاهده شده است.

اگر شخصی پدر خود را زودتر از پدر بزرگ خود از دست داده باشد در صورتی که اموال پدر بزرگ تقسیم شود چیزی نسیب نوه خواهد شد؟

در این خصوص قانون مدنی بیان داشته است که؛ شرط وراثت زنده بودن در حین فوت مورث (شخص فوت شده) می باشد.

یعنی در صورتی شخص از متوفی ارث می برد که در حین فوت او زنده باشد.

حال با بیان این ماده قانونی متوجه می شویم که در مثال فوق؛ اگر پدربزرگ دارای فرزندان دیگری، که در حین فوت او زنده باشند داشته باشد نوه چه به تنهایی و چه به عنوان سهم پدر فوت شده خود سهمی از اموال پدربزرگ نخواهد داشت.

اما اگر پدر بزرگ دارای فرزندی در حین فوت نباشد ولی دارای برادر یا خواهری یا فرزندان برادر و خواهر باشد، نوه بدون توجه به سهم پدر فوت شده خود، به تنهایی مالک تمام اموال پدربزرگ خواهد شد.


چگونه نوه ارث می برد؟ ( نحوه دریافت ارث نوه از پدربزرگ چگونه است ؟ )


سوالی دیگری که در این باره و در مثال بیان شده مطرح می شود؛ در صورتی که پدربزرگی فوت کند، فرزندان وی نیز پیش از او فوت نموده باشند و دارای نوه از فرزندان فوت شده خود باشد در این صورت تقسیم اموال بین نوه ها به چه صورت خواهد بود؟

قانون مدنی در ماده ۹۱۱ با پیش بینی وضع موجود بیان داشته است که:

تقسیم ارث بین اولاد اولاد (منظور نوه) بر حسب (بر اساس) نسل به عمل می آید یعنی هر نسل حصه (سهم) کسی را می برد که به توسط او به میت می رسد بنابراین اولاد پسر دو برابر ‌اولاد دختر می برند.

در تقسیم بین افراد یک نسل پسر دو برابر دختر می برد.

یعنی نوه های فرزند پسر دو برابر نوه های فرزند دختر ارث خواهند برد.


نوه خواندگی و ارث


اگرچه فرزندخوانده از حقوقی چون حضانت، ولایت، انفاق بهره مند می باشد ولی برای ارث بردن مطابق با قانون و شرع ما، وجود رابطه خونی با فرزندان شرط توارث می باشد.

همچنین اگر فرزند خوانده نیز فوت نماید، پدر و مادر او، که وی را به سرپرستی قبول نمودند از او ارث نخواهند برد.

البته می توان پیش از فوت برای فرزندخوانده و یا حتی نوه خوانده سهمی را در نظر گرفت چرا که مطابق با قانون و شرع وصیت متوفی تا یک سوم اموال وی صحیح بوده و مازاد بر آن با توافق وراث صحیح خواهد بود.

جدای از این مورد اخیرا با سختگیری هایی که بهزیستی در اعطای فرزند به اشخاص می نماید، تعهد محضری مبنی بر اینکه یک سوم اموال بعد از فوت هر دو والدین هم زن و هم مرد به کودک تعلق بگیرد صورت می گیرد که تا حدودی حقوق فرزندخوانده تامین می شود.


محرومیت از ارث


حال که درباره ارث نوه از پدربزرگ و مادربزرگ صحبت کردیم ، بهتر است تا کمی درباره محرومیت از ارث و موارد آن صحبت کنیم.

محرومیت از ارث گاهی جنبه قانونی دارد، به طور مثال اگر شخصی پدر یا مادر خود را به قتل برساند از آنها ارث نخواهد برد یا فرزند حاصل از زنا از پدر و مادر و اقوام آنها ارث نخواهد برد.

اما محرومیت از ارث توسط متوفی پیش از فوت او حتی اگر در وصیت نامه وی قید شود فاقد وجاهت قانونی می باشد.

در مقاله « آیا متوفی می تواند وراث را از ارث محروم کند؟ » به تفصیل در این خصوص صحبت کردیم.

باید بیان داشت که حتی اگر متوفی تمامی اموال خود را به گونه ای وصیت کند تا به ورثه مغضوب چیزی نرسد باز هم وصیت انجام شده صحیح نمی باشد.

زیرا همانطور که بیان شد، هر شخصی می تواند نسبت به یک سوم اموال خود وصیت نماید و مازاد آن نیاز به قبول و تائید ورثه می باشد.


نتیجه گیری


در پایان و به عنوان نتیجه گیری کلی از آنچه که بیان شده؛ برای نحوه ارث بردن اشخاص از شخص فوت شده می بایست به طبقات ارث توجه شود. البته این امر دارای استثناعاتی از قبیل فرزند خواندگی، ولادت حاصل از زنا و… می باشد.

همچنین این موضوع را هم نیز باید مدنظر قرار داد که؛ شرط ارث نوه از پدربزرگ متوفی، حیات و زنده بودن در حین فوت متوفی می باشد.