اجراییه ثبتی چبیست؟


در این مقاله قصد داریم تا بدانیم اجراییه ثبتی چیست و مرجع صدور آن کجاست؟اگر تا به حال با مشکلات حقوقی ثبتی روبرو شده باشید حتما عبارت اجراییه ثبتی به گوشتان رسیده است.

برای اینکه بدانید اجراییه ثبتی چیست پیشنهاد می کنیم این مقاله را از دست ندهید.

اجراییه در لغت به معنای ورقه ای است که به منظور آگاهی کسی که اجرا علیه اوست، از طرف اجرا دادگستری یا ثبت به وی ابلاغ و پس از مهلت مقرر، اجرا شروع می شود.

اجراییه، روشی قانونی برای باز پس گیری حقوق خواهان از خوانده می باشد. به موجب اجراییه، معادل مبلغ بدهی بدهکار، اموال بدهکار توقیف می شود.

دادگاه می تواند به منظور پرداخت طلب خواهان، اقدام به مزایده گذاشتن اموال توقیف شده بدهکار و فروش آنها کند تا حقوق خواهان را پرداخت کند.

در شرایطی ممکن است قاضی در خصوص صدور رای اجراییه، اشتباه کند یا بدهی بدهکار پرداخت شود، در این صورت می توان از طریق ابطال اجراییه، اقدام به جلوگیری از اجرای اجراییه کرد.

پیش از اینکه بدانید اجراییه ثبتی چیست بهتر است با انواع اجراییه آشنا شوید. اجراییه انواع مختلفی دارد؛ برخی از انواع اجراییه شامل اجراییه ثبتی، اجراییه دادگاه و اجراییه مالیاتی می باشد.


سند لازم الاجرا چیست؟


برای اینکه بدانیم اجراییه ثبتی چیست بهتر است با سند لازم الاجرا آشنا شویم.

سند لازم الاجرا سندی است که مالک آن می تواند بدون مراجعه به مراکز قضایی و با مراجعه به دفاتر اسناد رسمی و یا اداره ثبت، نسبت به مفاد آن دستور اجراییه بگیرد، البته ذکر این نکته هم لازم می باشد که همه اسناد رسمی همچین قابلیتی را نخواهند داشت.

به عنوان مثال ادعای مبتنی بر سند رسمی مالکیت به خواسته وصول اجرت المثل یک موضوعی حقوقی بوده که برای رسیدگی به آن فرد شاکی باید به مراجع قضایی مراجعه نماید. زیرا میزان و اساس ادعا در سند مالکیت تعیین نشده است.


انواع اجراییه


پیش از اینکه بدانید اجراییه ثبتی چیست بهتر است با انواع اجراییه آشنا شوید. اجراییه انواع مختلفی دارد. در ادامه به بررسی متداولترین انواع اجراییه می پردازیم:

  • اجراییه دادگاه
  • اجراییه ثبتی
  • اجراییه مالیاتی

موجبات صدور اجراییه چیست؟


برای اینکه بدانید اجراییه ثبتی چیست باید موجبات صدور اجراییه بیان کنیم.

مواردی که باعث صدور اجراییه می شوند، با توجه به نوع و مرجع صادر کننده اجراییه، متفاوت است. در ادامه به بررسی موارد و موجبات صدور اجراییه می پردازیم:

الف- موجبات صدور اجراییه توسط مراجع دادگستری

مراجع دادگستری می توانند به توجه به ادله، اقدام به صدور اجراییه نمایند. در ادامه به بررسی موجبات صدور اجراییه توسط مراجع دادگستری می پردازیم:

ب- صدور اجراییه به موجب دستور موقت

مرجع دادگستری با کمک دستور موقت، می تواند اقدام به صدور اجراییه کند. مراجع دادگستری با استفاده از دستور موقت، از ضرر و زیان موضوع دعوی، قبل از صدور رای قطعی، جلوگیری می کنند و اجراییه را برای جلوگیری از انجام عملی صادر می کنند.

ج- صدور اجراییه به موجب تامین خواسته

مرجع دادگستری با کمک تامین خواسته، می تواند اقدام به صدور اجراییه کند. اگر شخصی طلبکار باشد و برای طلبکار بودن خود، اسناد تجاری یا رسمی وجود داشته باشد یا برای ضرورت در حفظ مال، مرجع دادگستری، قبل از صدور رای با صدور اجراییه اقدام به توقیف مال بدهکار می نماید.

مرجع قضایی با صدور اجراییه به موجب تامین خواسته، اقدام به دریافت معادل مالی که بدهکار، بدهی دارد، می نماید.

د- صدور اجراییه به موجب ورشکستگی

ورشکستگی می تواند باعث صدور اجراییه از جانب مراجع قضایی باشد. در صورتی که شرکت حقیقی یا حقوقی یا فرد اعلام ورشکستگی کند و عدم توانایی وی در پرداخت تعهدات مالی وی محرز شود، مرجع قضایی اقدام به صدور اجراییه به موجب ورشکستگی فرد یا شرکت می کند.

مرجع قضایی برای جلوگیری از تصرف در اموال و پرداخت بدهی های فرد یا شرکت ورشکست شده، اقدام به صدور اجراییه می کند.

ز- صدور اجراییه به موجب رای قطعی دادگاه

رای قطعی دادگاه می تواند باعث صدور اجراییه شود. زمانی که فردی بدهکار است و دادگاه، وی را محکوم با پرداخت بدهی خود می کند؛ اگر فرد بدهکار از پرداخت بدهی قطعی خود خودداری کند، مرجع قضایی می تواند اقدام به صدور اجراییه کند.

مرجع قضایی به منظور پرداخت بدهی های بدهکار به طلبکار، به اندازه معادل آن، اقدام به صدور اجراییه می کند.

ه- موجبات صدور اجراییه توسط مراجع غیر دادگستری

مراجع غیر دادگستری هم می توانند مانند مراجع دادگستری اقدام به صدور اجراییه نمایند. مراجع غیر دادگستری فقط به شکل می توانند اقدام به صدور اجراییه نمایند.


مراجع صدور اجراییه ثبتی چیست ؟


تمامی انواع اجراییه را مراجع گوناگون صادر می کنند که دادگستری یکی از این موارد می باشد. برای اینکه بدانید مرجع صدور اجراییه ثبتی چیست با ما همراه باشید.

۱- دفاتر اسناد رسمی : در خصوص اسناد رسمی لازم الاجرا نسبت به اموال و املاک ثبت شده و املاک مورد وثیقه یا اجاره چه ثبت شده یا نشده باشد. مرجع آن دفترخانه ای است که سند را ثبت کرده است.

۲- دفاتر رسمی ازدواج و طلاق : در مورد مهریه و تعهدات ضمن نکاح که می تواند اجراییه صادر کند.

۳- اجرای ثبت یا اداره ثبت : در برخی موارد درخواست صدور اجراییه ثبتی از جانب اداره ثبت به عمل می آید. مواردی مانند وصول چک بی محل و تسهیلات بانکی.

۴- واحد اجرای اسناد رسمی : واحد اجرای اسناد رسمی در زمینه اسناد عادی برخی موارد و اسناد رسمی اختیاراتی برای اجرای این اسناد خواهد داشت.

تصمیم این واحد به موجب مواد ۱، ۴ و ۵ قانون اصلاح بعضی از مواد قانون ثبت و قانون دفاتر اسناد رسمی مصوب ۱۳۲۲ قابلیت شکایت در دادگاه محل استقرار آن واحد ثبتی را خواهد داشت.

در واقع برای سهولت کار برخی از اسناد را به جای دادگاه اجرای ثبت انجام می دهد.

برای مثال چک که سند عادی لازم الاجراست هم می توان در دادگاه آن را وصول کرد و هم از طریق اجرای ثبت همچنین اسناد رسمی مانند نکاح نامه برای مهریه را می توان از طریق دفاتر ازدواج و طلاق انجام داد.


شکایت از تصمیم اداره ثبت


در ماده ۱ قانون اصلاح بعضی از مواد قانون ثبت و قانون دفاتر اسناد رسمی آمده است که:

هر کس دستور اجرای اسناد رسمی را مخالف با مفاد سند یا مخالف قانون دانسته یا از جهت دیگری شکایت از دستور اجرای سند رسمی داشته باشد، می تواند به ترتیب مقرر در آیین دادرسی مدنی اقامه دعوا نماید.

دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به این اعتراض را دارد، دادگاه محل استقرار واحد ثبتی می باشد. طبق آنچه در ماده ۴ قانون یاد شده آمده است:

اقامه دعوا مانع عملیات اجرایی نیست مگر آنکه دادگاه حکم به بطلان دستور اجرا داده و یا قراری دایر بر توقف عملیات اجرایی بدهد.


توقف عملیات اجرایی


در قانون اصلاح بعضی از مواد قانون ثبت و قانون دفاتر اسناد رسمی در ماده ۵ آن به توقف عملیات اجرایی اشاره شده است که طبق آن اگر دادگاه دلایل شکایت را قوی بداند یا اینکه در اجرای سند رسمی ضرر جبران ناپذیر باشد.

فرد می تواند با پرداخت مبلغی به عنوان تامین عملیات اجرایی را متوقف کند.

ماده پنجم – در صورتی که دادگاه دلایل شکایت را قوی بداند یا در اجراء سند رسمی ضرر جبران ناپذیر باشد به درخواست مدعی بعد از گرفتن تأمین‌ قرار توقیف عملیات اجرایی را می‌دهد.

ترتیب تأمین همان است که در آیین دادرسی مدنی برای تأمین خواسته مقرر است و در صورتی که موضوع سند لازم‌الاجرا وجه نقد باشد و مدعی وجه نقد بدهد؛ در صندوق ثبت محل توقیف می‌شود و تأمین دیگر گرفته نخواهد شد.


ابطال اجراییه ثبتی چیست؟(مختص اجرای اداره ثبت)


همانطور که از تیتر بر می آید دعوای ابطال اجراییه خاص موردی است که اجراییه از اجراییه اداره ثبت و در خصوص اسناد لازم الاجرا صادر شده است و در مورد اجراییه صادره از سوی اجرای احکام دادگاه ها چنین دعوا نداریم‌.

حال اگر اجراییه از جانب اجرای احکام دادگستری باشد راه حل این است که برای جلوگیری از اجرای آن طرق اعتراض به رای را به کار ببرد مثل تجدیدنظر خواهی یا واخواهی که از این راه ها هم تنها می توان آن را متوقف کرد نه آنکه باطل کرد.


تفاوت شکایت از عملیات اجرایی با شکایت از اصل اجراییه ثبتی چیست ؟


در موردی شخص ممکن است به اصل اجراییه ایرادی وارد نداند برای مثال بدهی خود را قبول دارد اما به عملیات آن اعتراض دارد مثلا ادعا می کند ابلاغ به وی انجام نشده یا اینکه در عملیات اجرایی برخی مقررات رعایت نشده است.

اما در اعتراض به اصل اجراییه فرد اصل اجراییه را زیر سوال می برد که با ابطال اجراییه ثبتی مطرح می شود.

برای مثال فرد معتقد است که دین مزبور در سند را پرداخته است یا اینکه سندی که علیه وی با آن اجراییه صادر شده؛ توسط دادگاه قبلا بی اعتبار اعلام شده است‌‌ یا اینکه سند را جعلی میداند یا مفاد سند را اجرا کرده است و خود را مدیون نمی داند.

در اینجا دادگاه صالح برای رسیدگی به آن دادگاه محلی است که در حوزه آن دستور اجرای سند صادر شده است.

برای مثال اگر زن برای وصول مهریه که در سند رسمی عقد نامه است درخواست صدور اجراییه کند و مرد اقرار نامه ای از زن داشته باشد که دلالت بر پرداخت مهریه می کند می تواند به دادگاه خانواده مراجعه کند و ابطال آن را بخواهد.

در دعوای اعتراض به عملیات اجرایی فرد به اصل صدور اجراییه معترض نیست و مدیونیت خود را قبول دارد اما به تشریفات و عملیات اجرایی، طریقه ابلاغ یا مزایده و طریقه ارزیابی کارشناس و… معترض است.

این اعتراض در نزد رئیس ثبت محل طرح می شود و نظر رئیس هم ظرف ۱۰ روز قابل اعتراض در هییت نظارت ثبت استان می باشد.